Një kompani po shqyrton blerjen e një makinerie të re. Projekti ka këto të dhëna: investimi fillestar për makinerinë: 70.000 €; kapitali qarkullues fillestar: 5.000 €; jetëgjatësia e projektit: 5 vite; të ardhurat vjetore: 42.000 €; kostot operative vjetore, pa përfshirë amortizimin: 20.000 €; amortizimi vjetor: 14.000 €; norma e tatimit: 25%; norma e skontimit: 10%; vlera e shitjes së makinerisë në fund të vitit të pestë: 8.000 €. Në fund të projektit, kapitali qarkullues prej 5.000 € rikthehet plotësisht kompanisë. Kërkohet të gjenden: 1. Investimi fillestar total. 2. Fitimi i tatueshëm vjetor. 3. Tatimi vjetor. 4. Fluksi monetar operativ vjetor. 5. Fluksi monetar i vitit të pestë. 6. Vlera aktuale e të gjitha flukseve. 7. NPV. 8. Nëse projekti duhet pranuar apo refuzuar.

TË DHËNAT Investimi në makineri I_m = 70.000 € Kapitali qarkullues WC₀ = 5.000 € Të ardhurat vjetore R = 42.000 € Kostot operative C = 20.000 € Amortizimi D = 14.000 € Norma e tatimit T = 25% = 0,25 Norma e skontimit r = 10% = 0,10 Jetëgjatësia n = 5 vite Vlera e shitjes V_s = 8.000 € HAPI 1: Llogaritja e investimit fillestar total Kompania nuk investon vetëm 70.000 € për makinerinë. Në fillim duhet të angazhojë edhe 5.000 € si kapital qarkullues. Prandaj investimi fillestar është I₀ = I_m + WC₀ I₀ = 70.000 + 5.000 I₀ = 75.000 € Kjo shumë paraqet daljen totale të parave në momentin e fillimit të projektit. HAPI 2: Llogaritja e fitimit të tatueshëm Për të llogaritur tatimin, duhet të gjejmë fillimisht fitimin e tatueshëm. Formula është EBIT = Të ardhurat - Kostot operative - Amortizimi Zëvendësojmë EBIT = 42.000 - 20.000 - 14.000 EBIT = 8.000 € Amortizimi zbritet sepse ul fitimin që tatohet, edhe pse vetë amortizimi nuk është pagesë reale në para. HAPI 3: Llogaritja e tatimit Tatimi llogaritet mbi fitimin e tatueshëm: Tatimi = EBIT × T Zëvendësojmë: Tatimi = 8.000 × 0,25 Tatimi = 2.000 € Pra kompania paguan: 2.000 € tatim çdo vit. HAPI 4: Llogaritja e fitimit pas tatimit Fitimi pas tatimit është: Fitimi pas tatimit = EBIT - Tatimi Fitimi pas tatimit = 8.000 - 2.000 Fitimi pas tatimit = 6.000 € HAPI 5: Llogaritja e fluksit monetar operativ Fitimi pas tatimit nuk është ende fluksi monetar operativ. Arsyeja është se amortizimi prej 14.000 € është zbritur gjatë llogaritjes së fitimit, por kompania nuk ka paguar realisht 14.000 € gjatë vitit. Prandaj amortizimi duhet t'i shtohet përsëri fitimit pas tatimit. Formula është OCF = Fitimi pas tatimit + Amortizimi Zëvendësojmë: OCF = 6.000 + 14.000 OCF = 20.000 € Kompania gjeneron 20.000 € fluks monetar operativ çdo vit. HAPI 6: Kontrolli me formulën e drejtpërdrejtë Fluksi monetar operativ mund të kontrollohet edhe me formulën: OCF = (Të ardhurat - Kostot operative)(1 - T) + D × T Zëvendësojmë: OCF = (42.000 - 20.000)(1 - 0,25) + 14.000 × 0,25 OCF = 22.000 × 0,75 + 3.500 OCF = 16.500 + 3.500 OCF = 20.000 € HAPI 7: Llogaritja e vlerës kontabël në fund të projektit Amortizimi vjetor është 14.000 € dhe projekti zgjat 5 vite. Amortizimi total gjatë projektit është: D_total = 14.000 × 5 D_total = 70.000 € Kjo është e barabartë me koston fillestare të makinerisë. Prandaj në fund të vitit të pestë vlera kontabël e makinerisë është: BV = 70.000 - 70.000 BV = 0 € Pra makineria është amortizuar plotësisht. HAPI 8: Llogaritja e tatimit mbi shitjen e makinerisë Në fund të vitit të pestë makineria shitet për V_s = 8.000 € Vlera kontabël është BV = 0 € Prandaj fitimi nga shitja është: Fitimi nga shitja = V_s - BV Fitimi nga shitja = 8.000 - 0 Fitimi nga shitja = 8.000 € Ky fitim tatohet me 25%. Tatimi mbi shitjen = 8.000 × 0,25 Tatimi mbi shitjen = 2.000 € Pra pas pagesës së tatimit, kompania merr: Shitja neto = 8.000 - 2.000 Shitja neto = 6.000 € HAPI 9: Rikthimi i kapitalit qarkullues Në fillim të projektit kompania investoi: 5.000 € si kapital qarkullues. Në fund të projektit kjo shumë rikthehet plotësisht. Prandaj në vitin e pestë kemi një hyrje shtesë: Rikthimi i kapitalit qarkullues = 5.000 € Kjo shumë nuk tatohet si fitim nga shitja e makinerisë, sepse bëhet fjalë për rikthimin e shumës së investuar fillimisht. HAPI 10: Llogaritja e fluksit monetar të vitit të pestë Në vitet e para kompania merr vetëm fluksin monetar operativ: CF₁ = CF₂ = CF₃ = CF₄ = 20.000 € Në vitin e pestë kemi fluksin operativ = 20.000 €; shumën neto nga shitja e makinerisë = 6.000 €; rikthimin e kapitalit qarkullues = 5.000 €. Prandaj: CF₅ = 20.000 + 6.000 + 5.000 CF₅ = 31.000 € Flukset e projektit janë: | Viti | Fluksi operativ | Shitja neto | Rikthimi i kapitalit qarkullues | Fluksi total | | ---: | --------------: | ----------: | ------------------------------: | -----------: | | 0 | — | — | — | -75.000 € | | 1 | 20.000 € | 0 € | 0 € | 20.000 € | | 2 | 20.000 € | 0 € | 0 € | 20.000 € | | 3 | 20.000 € | 0 € | 0 € | 20.000 € | | 4 | 20.000 € | 0 € | 0 € | 20.000 € | | 5 | 20.000 € | 6.000 € | 5.000 € | 31.000 € | HAPI 11: Llogaritja e vlerës aktuale të fluksit të vitit të parë Formula është,PV₁ = CF₁ / (1 + r)^1 Zëvendësojmë: PV₁ = 20.000 / 1,10 PV₁ ≈ 18.181,82 € HAPI 12: Llogaritja e vlerës aktuale të fluksit të vitit të dytë PV₂ = 20.000 / (1,10)^2 PV₂ = 20.000 / 1,21 PV₂ ≈ 16.528,93 € HAPI 13: Llogaritja e vlerës aktuale të fluksit të vitit të tretë PV₃ = 20.000 / (1,10)^3 PV₃ = 20.000 / 1,331 PV₃ ≈ 15.026,30 € HAPI 14: Llogaritja e vlerës aktuale të fluksit të vitit të katërt PV₄ = 20.000 / (1,10)^4 PV₄ = 20.000 / 1,4641 PV₄ ≈ 13.661,20 € HAPI 15: Llogaritja e vlerës aktuale të fluksit të vitit të pestë Në vitin e pestë kemi CF₅ = 31.000 € Prandaj: PV₅ = 31.000 / (1,10)^5 PV₅ = 31.000 / 1,61051 PV₅ ≈ 19.248,96 € HAPI 16: Llogaritja e vlerës aktuale totale Tani mbledhim të gjitha vlerat aktuale: PV_total =18.181,82 + 16.528,93 +15.026,30 +13.661,20 +19.248,96 PV_total ≈ 82.647,21 € HAPI 17: Llogaritja e NPV Formula është NPV = PV_total - I₀ Zëvendësojmë NPV = 82.647,21 - 75.000 NPV ≈ 7.647,21 € HAPI 18: Interpretimi i NPV Kriteri i vendimmarrjes është: NPV > 0 → projekti pranohet NPV < 0 → projekti refuzohet Në këtë rast NPV = 7.647,21 € dhe 7.647,21 € > 0 Prandaj projekti krijon vlerë ekonomike shtesë. Kjo do të thotë se, pasi merret parasysh norma e skontimit prej 10%, projekti jo vetëm që rikuperon investimin fillestar, por krijon edhe rreth 7.647,21 € vlerë shtesë. HAPI 19: Kontrolli përfundimtar Kontrollojmë përbërjen e fluksit të vitit të pestë: 20.000 + 6.000 + 5.000 = 31.000 € Pra fluksi i vitit të pestë është i saktë. Kontrollojmë gjithashtu vlerën aktuale 82.647,21 € > 75.000 € Prandaj NPV = 82.647,21 - 75.000 NPV = 7.647,21 € Rezultati është pozitiv. PËRGJIGJJA PËRFUNDIMTARE Investimi fillestar total I₀ = 75.000 € Fitimi i tatueshëm vjetor EBIT = 8.000 € Tatimi vjetor 2.000 € Fluksi monetar operativ vjetor OCF = 20.000 € Vlera kontabël e makinerisë në fundBV = 0 € Shuma neto nga shitja e makinerisë 6.000 € Rikthimi i kapitalit qarkullues 5.000 € Fluksi total i vitit të pestë CF₅ = 31.000 € Vlera aktuale e të gjitha flukseve PV_total ≈ 82.647,21 € Vlera aktuale neto NPV ≈ 7.647,21 € Meqë NPV > 0 projekti pranohet sepse krijon vlerë ekonomike shtesë prej rreth 7.647,21 € për kompaninë.