METODA E SHUMËS SË SHIFRAVE TË VITEVE
Një makineri blihet për 12.000 lekë. Pas 5 vitesh, vlera e saj e mbetur pritet të jetë 2.000 lekë.
Duke përdorur metodën e shumës së shifrave të viteve, gjeni:
1. Zhvlerësimin në vitin e parë.
2. Zhvlerësimin në vitin e tretë.
Zgjidhja
TË DHËNAT
C = 12.000 lekë
Vr = 2.000 lekë
n = 5 vite
SHPJEGIMI I SIMBOLEVE
C = kostoja fillestare e makinerisë.
Vr = vlera e mbetur e makinerisë në fund të jetës së saj të dobishme.
n = numri i viteve të jetës së dobishme.
B = baza e zhvlerësimit, pra pjesa e vlerës që do të zhvlerësohet.
S = shuma e shifrave të viteve.
Dₜ = zhvlerësimi në vitin t.
t = numri i vitit për të cilin llogaritet zhvlerësimi.
FORMULAT E NEVOJSHME
Së pari gjejmë bazën e zhvlerësimit:
B = C - Vr
Për të gjetur shumën e shifrave të viteve përdorim S = n + (n - 1) + (n - 2) + ... + 2 + 1
Mund të përdorim edhe formulën e përgjithshme:
S = n × (n + 1) / 2
Formula e zhvlerësimit për një vit është Dₜ = (vlera e mbetur e viteve / S) × B
Ku në vitin e parë përdoret numri më i madh i viteve të mbetura, ndërsa në çdo vit pasues ky numër zvogëlohet me 1.
ZGJIDHJA
Hapi 1: Gjejmë bazën e zhvlerësimit
Makineria kushton 12.000 lekë, por në fund të 5 viteve pritet të ketë vlerë 2.000 lekë.
Prandaj, pjesa që do të zhvlerësohet është:
B = C - Vr
B = 12.000 - 2.000
B = 10.000 lekë
Pra, gjatë 5 viteve do të zhvlerësohen gjithsej 10.000 lekë.
Hapi 2: Gjejmë shumën e shifrave të viteve
Makineria ka jetë të dobishme 5 vite.
Prandaj S = 5 + 4 + 3 + 2 + 1
S = 15
Mund ta kontrollojmë edhe me formulën e përgjithshme:
S = n × (n + 1) / 2
S = 5 × 6 / 2
S = 15
Pra, shuma e shifrave të viteve është 15.
Hapi 3: Gjejmë zhvlerësimin në vitin e parë
Në vitin e parë kemi 5 vite të mbetura.
Prandaj pjesa e zhvlerësimit është:
5 / 15
Formula D₁ = (5 / 15) × 10.000
D₁ = 3.333,33 lekë
Pra, zhvlerësimi në vitin e parë është:
D₁ = 3.333,33 lekë
Kjo shumë është më e madhe sepse në metodën e shumës së shifrave të viteve zhvlerësimi është më i madh në vitet e para.
Hapi 4: Gjejmë zhvlerësimin në vitin e tretë
Në vitin e tretë kanë mbetur 5 - 3 + 1 = 3 vite
Prandaj përdorim koeficientin 3 / 15
Formula:
D₃ = (3 / 15) × 10.000
D₃ = 2.000 lekë
Pra, zhvlerësimi në vitin e tretë është:
D₃ = 2.000 lekë
KONTROLLI
Në këtë metodë, koeficienti i zhvlerësimit zvogëlohet nga viti në vit:
Viti 1 → 5 / 15
Viti 2 → 4 / 15
Viti 3 → 3 / 15
Viti 4 → 2 / 15
Viti 5 → 1 / 15
Shuma e këtyre koeficientëve duhet të jetë:
5/15 + 4/15 + 3/15 + 2/15 + 1/15
= 15/15
= 1
Kjo do të thotë se gjatë gjithë jetës së makinerisë do të shpërndahet e gjithë baza e zhvlerësimit prej 10.000 lekësh.
PËRGJIGJJA PËRFUNDIMTARE
Baza e zhvlerësimit është B = 10.000 lekë
Shuma e shifrave të viteve është S = 15
Zhvlerësimi në vitin e parë është D₁ = 3.333,33 lekë
Zhvlerësimi në vitin e tretë është D₃ = 2.000 lekë
Në këtë metodë, zhvlerësimi është më i madh në vitet e para dhe zvogëlohet gradualisht në vitet pasuese.