Kuartilet

Janë dhënë pikët e 8 studentëve: 5, 7, 8, 10, 12, 13, 15, 18. Gjeni kuartilin e parë (Q₁), medianën ose kuartilin e dytë (Q₂) dhe kuartilin e tretë (Q₃).

Zgjidhja

Hapi 1: Kontrollojmë renditjen e të dhënave Të dhënat janë të renditura në mënyrë rritëse: 5, 7, 8, 10, 12, 13, 15, 18. Numri i vlerave është n = 8 Hapi 2: Gjejmë kuartilin e dytë (Q₂) Kuartili i dytë është mediana e të gjithë serisë. Meqenëse kemi 8 vlera, pra një numër çift, marrim mesataren e dy vlerave qendrore. Vlerat qendrore janë e katërta dhe e pesta 10 dhe 12. Formula Q₂ = (10 + 12) / 2 Q₂ = 22 / 2 Q₂ = 11 Pra, mediana është 11. Hapi 3: Gjejmë kuartilin e parë (Q₁) Për të gjetur kuartilin e parë, marrim gjysmën e poshtme të serisë. Gjysma e poshtme është 5, 7, 8, 10. Kjo gjysmë ka 4 vlera. Prandaj, marrim mesataren e dy vlerave qendrore, që janë 7 dhe 8. Formula Q₁ = (7 + 8) / 2 Q₁ = 15 / 2 Q₁ = 7,5 Pra, kuartili i parë është 7,5. Hapi 4: Gjejmë kuartilin e tretë (Q₃) Marrim gjysmën e sipërme të serisë 12, 13, 15, 18. Dy vlerat qendrore të kësaj gjysme janë 13 dhe 15. Formula Q₃ = (13 + 15) / 2 Q₃ = 28 / 2 Q₃ = 14 Pra, kuartili i tretë është 14. - Kuartili i parë: Q₁ = 7,5. - Kuartili i dytë: Q₂ = 11. - Kuartili i tretë: Q₃ = 14. Kuartilet ndajnë serinë e renditur në katër pjesë sipas pozicionit të vlerave. Q₁ = 7,5 është mediana e gjysmës së poshtme të të dhënave. Q₂ = 11 është mediana e të gjithë serisë dhe ndan të dhënat në dy pjesë. Q₃ = 14 është mediana e gjysmës së sipërme të të dhënave. Intervali nga Q₁ deri te Q₃ është [7,5; 14] Ky interval përshkruan shtrirjen e 50% të mesit të të dhënave, sipas metodës së përdorur këtu për llogaritjen e kuartileve.