Janë dhënë të dhënat 4, 6, 8, 10, 12.
Gjeni variancën e popullatës.
Zgjidhja
Hapi 1: Gjejmë mesataren aritmetike
Formula x̄ = Σxᵢ / n
Shuma e vlerave është:
Σxᵢ = 4 + 6 + 8 + 10 + 12
Σxᵢ = 40
Numri i vlerave është:
n = 5
x̄ = 40 / 5
x̄ = 8
Hapi 2: Gjejmë devijimin e çdo vlere nga mesatarja
Devijimi tregon sa larg ndodhet secila vlerë nga mesatarja.
Formula dᵢ = xᵢ − x̄
Llogaritjet janë:
- Për vlerën 4: 4 − 8 = −4.
- Për vlerën 6: 6 − 8 = −2.
- Për vlerën 8: 8 − 8 = 0.
- Për vlerën 10: 10 − 8 = 2.
- Për vlerën 12: 12 − 8 = 4.
Hapi 3: Ngritim devijimet në katror
Për llogaritjen e variancës, çdo devijim ngrihet në katror. Kjo shmang anulimin e devijimeve negative me ato pozitive.
| Vlera (xᵢ) | Devijimi (xᵢ − x̄) | Devijimi në katror |
| 4 | −4 | 16 |
| 6 | −2 | 4 |
| 8 | 0 | 0 |
| 10 | 2 | 4 |
| 12 | 4 | 16 |
| Gjithsej | 0 | 40 |
Shuma e devijimeve në katror është:
Σ(xᵢ − x̄)² = 16 + 4 + 0 + 4 + 16
Σ(xᵢ − x̄)² = 40
Hapi 4: Llogarisim variancën e popullatës
Varianca e popullatës shënohet me σ².
Formula σ² = Σ(xᵢ − x̄)² / n
Zëvendësojmë:
σ² = 40 / 5
σ² = 8
Varianca e popullatës është σ² = 8
Varianca mat shpërhapjen e të dhënave rreth mesatares. Një variancë më e madhe zakonisht tregon se vlerat janë më të shpërndara, ndërsa një variancë më e vogël tregon se ato janë më afër mesatares.
Në këtë ushtrim kemi llogaritur variancën e popullatës, prandaj pjesëtojmë me n. Kur të dhënat përfaqësojnë një kampion dhe synojmë të vlerësojmë variancën e popullatës, zakonisht përdorim n − 1 në emërues.