Në një repart tri makina M₁, M₂ dhe M₃ prodhojnë të njëjtin detal. M₁ jep 40% të prodhimit, M₂ jep 35% të tij dhe M₃, 25% të prodhimit. Në prodhimin e secilës makinë pjesa me defekt është 5%, 3% dhe 4% përkatësisht. Detalet përzihen në një magazinë.
a) Sa është probabiliteti që detali do të jetë me defekt?
b) Supozojmë se ai është me defekt; gjeni në këtë rast probabilitetin se është prodhuar nga makina M₁.
Zgjidhja
Hapi 1. Përcaktojmë ngjarjet
Shënojmë me A ngjarjen që një detal në magazinë është me defekt.
Shënojmë me C₁, C₂ dhe C₃ ngjarjet që një detal i magazinës është prodhuar në makinat M₁, M₂ dhe M₃, përkatësisht.
Ngjarjet C₁, C₂ dhe C₃ formojnë një copëtim të hapësirës së rezultateve.
Kemi:
P(C₁)=0,4
P(C₂)=0,35
P(C₃)=0,25
Gjithashtu:
P(A/C₁)=0,05
P(A/C₂)=0,03
P(A/C₃)=0,04
Hapi 2. Gjejmë probabilitetin që detali të jetë me defekt
Sipas teoremës së copëtimit kemi P(A)=P(C₁)P(A/C₁)+P(C₂)P(A/C₂)+P(C₃)P(A/C₃)
Zëvendësojmë vlerat P(A)=0,4·0,05+0,35·0,03+0,25·0,04
P(A)=0,02+0,0105+0,01
Prandaj:
P(A)=0,0405
Hapi 3. Gjejmë probabilitetin që një detal me defekt të jetë prodhuar nga makina M₁
Kërkohet P(C₁/A)
Nga përkufizimi i probabilitetit të kushtëzuar kemi P(C₁/A)=P(C₁∩A)/P(A)
Sipas formulës së shumëzimit P(C₁∩A)=P(A/C₁)P(C₁)
Prandaj:
P(C₁∩A)=0,05·0,4
P(C₁∩A)=0,02
Hapi 4. Zëvendësojmë në formulën e probabilitetit të kushtëzuar
P(C₁/A)=0,02/0,0405
Prandaj:
P(C₁/A)≈0,4938
Probabiliteti që një detal i zgjedhur rastësisht të jetë me defekt është P(A)=0,040 ose rreth 4,05%
Nëse dihet se detali është me defekt, probabiliteti që ai të jetë prodhuar nga makina M₁ është:
P(C₁/A)≈0,4938 ose rreth 49,38%