Një kuti A ka dy lëmsha të zinj dhe një të kuq. Një kuti B ka një lëmsh të zi dhe dy të kuq. Në fillim zgjidhet një kuti. Supozojmë se kutia A zgjidhet me probabilitet 1/3, kurse kutia B zgjidhet me probabilitet 2/3.
Më tej, nga kutia e zgjedhur nxirren njëri pas tjetrit me kthim 3 lëmsha.
Kërkohen probabilitetet e ngjarjeve:
a) Lëmshi i tretë i nxjerrë është i zi.
b) Lëmshi i tretë i nxjerrë është i zi kur dy lëmshat e parë janë të tillë.
Zgjidhja
Hapi 1. Përcaktojmë ngjarjet
Le të shënojmë me A ngjarjen “zgjidhet kutia A” dhe me B ngjarjen “zgjidhet kutia B”.
Le të shënojmë me Z₁, Z₂, Z₃ ngjarjet që në nxjerrjen e parë, të dytë dhe të tretë përkatësisht nxirret lëmsh i zi.
Meqë pas çdo nxjerrjeje lëmshi kthehet përsëri në kuti, përbërja e kutisë nuk ndryshon.
Prandaj:
P(Z₃/A) = 2/3
P(Z₃/B) = 1/3
Hapi 2. Gjejmë probabilitetin që lëmshi i tretë të jetë i zi
Sipas teoremës së probabilitetit të plotë P(Z₃) = P(A) · P(Z₃/A) + P(B) · P(Z₃/B)
Zëvendësojmë:
P(Z₃) = 1/3 · 2/3 + 2/3 · 1/3
P(Z₃) = 2/9 + 2/9
P(Z₃) = 4/9
Hapi 3. Gjejmë probabilitetin që dy lëmshat e parë të jenë të zinj
P(Z₁Z₂) = P(A) · P(Z₁Z₂/A) + P(B) · P(Z₁Z₂/B)
P(Z₁Z₂) = 1/3 · (2/3)² + 2/3 · (1/3)²
P(Z₁Z₂) = 1/3 · 4/9 + 2/3 · 1/9
P(Z₁Z₂) = 4/27 + 2/27
P(Z₁Z₂) = 6/27
Prandaj:
P(Z₁Z₂) = 2/9
Hapi 4. Gjejmë probabilitetin që të tre lëmshat të jenë të zinj
P(Z₁Z₂Z₃) = P(A) · P(Z₁Z₂Z₃/A) + P(B) · P(Z₁Z₂Z₃/B)
P(Z₁Z₂Z₃) = 1/3 · (2/3)³ + 2/3 · (1/3)³
P(Z₁Z₂Z₃) = 1/3 · 8/27 + 2/3 · 1/27
P(Z₁Z₂Z₃) = 8/81 + 2/81
Prandaj:
P(Z₁Z₂Z₃) = 10/81
Hapi 5. Gjejmë probabilitetin e kërkuar
Kërkohet probabiliteti që lëmshi i tretë të jetë i zi, duke ditur që dy lëmshat e parë janë të zinj.
P(Z₃/Z₁Z₂) = P(Z₁Z₂Z₃) / P(Z₁Z₂)
Zëvendësojmë:
P(Z₃/Z₁Z₂) = (10/81) / (2/9)
P(Z₃/Z₁Z₂) = 10/81 · 9/2
P(Z₃/Z₁Z₂) = 90/162
P(Z₃/Z₁Z₂) = 5/9
a) Probabiliteti që lëmshi i tretë të jetë i zi është:
P(Z₃) = 4/9
b) Probabiliteti që lëmshi i tretë të jetë i zi, kur dy lëmshat e parë janë të zinj, është:
P(Z₃/Z₁Z₂) = 5/9